Тогтоол №13543

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Хоёр этгээд албан тушаалын байдалтай холбоотой хахууль өгөх, авах гэмт хэрэгт холбогдсон. Нэг этгээд нь нийлүүлэлтийн ашиг сонирхлын үүднээс бусдад үйлдүүлэхээр хахууль авсан, нөгөө этгээд нь өөртөө давуу байдал бий болгох зорилгоор албан тушаалтантай холбоотой хахууль өгсөн. АНХАН ШАТ: Анхан шатны шүүхээс хахууль авсан этгээдийг нийтийн албанд томилогдох эрхийг 2 жилээр хасаж, 3,000,000 төгрөгөөр торгох, хахууль өгсөн этгээдийг нийтийн албанд томилогдох эрхийг 2 жилээр хасаж, 2,700,000 төгрөгөөр торгох ял оногдуулсан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хахууль өгсөн этгээд нь торгуулийн мөнгийг төлөх хугацааг хуульд заасан хугацаатай зөрүүтэй бичигдсэн, мөн орлого нь тогтворгүй байдлаас шалтгаалж төлөхөд хүндрэлтэй байгаа тул төлөх хугацааг 3 жил болгон хэсэгчлэн төлөхөөр өөрчлөх хүсэлтэй гомдол гаргасан. Прокурор анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээхийг дэмжсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүхээс хэргийг бүхэлд нь хянан үзэхэд анхан шатны шүүх нотлох баримтад тулгуурлан хэргийн үйл баримтыг зөв тогтоож, буруутай этгээдүүдийг Эрүүгийн хуулийн холбогдох зүйл ангиар зүйлчилсэн нь хууль зүйн үндэслэлтэй, ял оногдуулахдаа гэмт хэрэг, хувийн байдлыг харгалзсан нь үндэслэлтэй, шударга ёсны зарчимд нийцсэн гэж дүгнэн, торгууль төлөх хугацаатай холбоотой гомдлыг хэрэгсэхгүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоол, оногдуулсан ялыг хэвээр үлдээсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Албаны чиг үүргээ хэрэгжүүлээгүйн хариуд хахууль авсан, хахууль өгсөн хэргүүд. АНХАН ШАТ: Хахууль авсан албан тушаалтанд нийтийн албанд томилогдох эрхийг 2 жил хасаж, 12 сая төгрөгөөр торгох, хахууль өгсөн иргэнд нийтийн албанд томилогдох эрхийг 2 жил хасаж, 6 сар хорих ял оногдуулсан. Х.Б-д оногдуулсан ялд өмнөх ялыг нэмж нэгтгэн 2 жил болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Шүүгдэгч болон өмгөөлөгч нар мэдүүлгийн зөрүүг арилгаагүй, баримт бичгийн засварыг тогтоогоогүй, ял шийтгэлийг ялгамжтай оногдуулсан гэж гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүх хэргийн бүх ажиллагааг хянан үзэж, шүүгдэгч нарын гэм бурууг тогтоосон анхан шатны шүүхийн дүгнэлт, зүйлчлэл, ял шийтгэл нь хууль зүйн үндэслэлтэй, шударга ёсны зарчимд нийцсэн гэж дүгнэн, давж заалдах гомдлыг хэрэгсэхгүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж, хахууль авсан болон өгсөн хэрэг. АНХАН ШАТ: Нийтийн албан тушаалтан хахууль авсан, бусдад давуу байдал бий болгох зорилгоор хахууль өгсөн гэм буруутайд тооцож, яллах дүгнэлт үйлдэн шийтгэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолд дурдсан ялын хэмжээнд хууль хэрэглээний алдаа гарсан гэх прокурорын эсэргүүцлийг хүлээн авч, тогтоолд өөрчлөлт оруулсан. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүгдэгч нарыг гэм буруутайд тооцсон анхан шатны шүүхийн дүгнэлт хэргийн бодит байдал, Эрүүгийн хуулийг зөв хэрэглэсэн. Анхан шатны шүүхээс хахууль авсан албан тушаалтанд оногдуулсан ял нь гэмт хэргийн шинж чанар, нийгмийн аюулын байдал, учирсан хохиролд тохирсон. Хахууль өгсөн этгээдүүдэд оногдуулсан ялын хэмжээг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 22.5 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан хэмжээнд нийцүүлэх шаардлагатай байсан. Торгох ялын хэмжээг Эрүүгийн хуулийн заалтад нийцүүлэн өөрчилж, ял хөнгөрөхгүй байх нөхцөлийг ханган шийдвэрлэсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Эрх бүхий албан тушаалтан албаны чиг үүргээ урвуулан ашиглаж, албан тушаалд томилохдоо хахууль авсан, хахууль өгсөн гэмт хэрэгт холбогдсон иргэдийн хэргийг хянан хэлэлцсэн. АНХАН ШАТ: Нийтийн албан тушаалтан хахууль авсан, хахууль өгсөн гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, алба хаах эрхийг хасч, торгох ял оногдуулсан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Шүүгдэгч нарын өмгөөлөгчид хэрэг бүртгэлт, мөрдөн шалгах ажиллагаа явуулахдаа хууль зөрчсөн, нотлох баримтыг хууль бусаар цуглуулсан, шүүх хуралдааны үед хууль зөрчсөн гэж гомдол гаргасан. Улсын яллагч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээхийг хүссэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх хэргийг бүхэлд нь хянан үзэхэд, анхан шатны шүүх гэм бурууг тогтоохдоо хуульд заасан журмыг зөрчөөгүй, гэмт хэрэг үйлдсэнийг нотлох баримтууд хангалттай байсан. Өмгөөлөгчдийн гомдолд дурдсан хууль зөрчсөн үйлдлүүд тогтоогдоогүй, анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоол хуульд нийцсэн гэж үзэн, давж заалдах гомдлыг хэрэгсэхгүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Б.О нь тендерийн үнэлгээний хорооны нарийн бичгийн даргаар ажиллаж байхдаа албан үүрэг, бүрэн эрхээ урвуулан ашиглаж, "Э" ХХК-ийн тендерийн шаардлага хангаагүй материалыг бүрэн хангасан мэтээр үнэлүүлж, тус компанийг тендерт шалгаруулан, үүний хариуд Ш.Э-ээс 35 сая төгрөгийн хахууль авсан. Ш.Э нь "Э" ХХК-ийг тендерт шалгаруулахын тулд Б.О-д хахууль өгч, гэмт хэрэг үйлдэхэд хатгагчаар оролцсон. - **Нэхэмжлэгч**: Улсын яллагч Б.О, Ш.Э нарыг Эрүүгийн хуулийн 22.1.2, 22.4.4, 22.5.1-д заасан гэмт хэргүүдэд тус тус зүйлчлэн яллах дүгнэлт үйлджээ. - **Хариуцагч**: Шүүгдэгч Ш.Э нь анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг эс зөвшөөрч, хэргийг нэмэлт мөрдөн байцаалтад буцаахыг хүссэн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2022-05-31, **Дугаар**: 2022/ШЦТ/581 - **Шийдвэр**: Шүүгдэгч Б.О, Ш.Э нарыг гэм буруутайд тооцож, Б.О-д нийтийн албанд томилогдох эрхийг 7 жил хасаж, 18.000.000 төгрөгөөр, Ш.Э-д нийтийн албанд томилогдох эрхийг 4 жил хасаж, 11.000.000 төгрөгөөр торгох ял шийтгэсэн. - **Үндэслэл**: Б.О-ын үйлдлийг Эрүүгийн хуулийн 22.1.2 (албан тушаалаа урвуулан ашиглах), 22.4.4 (хахууль авах) заалтуудаар, Ш.Э-ийн үйлдлийг Эрүүгийн хуулийн 22.1.2 (хатгагч), 22.5.1 (хахууль өгөх) заалтуудаар тус тус зүйлчилсэн. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2022-08-16, **Дугаар**: 2022/ДШМ/813 - **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч Ш.Э - **Гомдлолын шалтгаан**: Хэргийг мөрдөн байцаалтад буцааж дахин шалгуулах, шинжээчийн дүгнэлтүүд зөрүүтэй байгааг шалгуулах. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээж, Ш.Э-ийн давж заалдах гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Давж заалдах шатны шүүх хэргийн бүх ажиллагаа, шийдвэрийг бүхэлд нь хянаж үзсэн. - Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 16.2-т заасан нотолбол зохих байдлууд хангалттай шалгагдсан, оролцогчийн эрхийг хязгаарласан зөрчил тогтоогдоогүй. - Шүүгдэгч Б.О нь тендерийн үнэлгээний хорооны нарийн бичгийн даргын хувьд Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил, үйлчилгээ худалдан авах тухай хууль, Сангийн сайдын тушаал зэргийг зөрчиж "Э" ХХК-ийг тендерт хууль бусаар шалгаруулж, Ш.Э-ээс 35 сая төгрөгийн хахууль авсан нь гэрчүүдийн мэдүүлэг, бичгийн баримтуудаар тогтоогдсон. - Ш.Э нь "Э" ХХК-ийг тендерт шалгаруулахын тулд санхүүгийн тайлангаа өсгөж засварласан, мөн Б.О-д хахууль өгсөн нь нотлогдсон. - Б.О нь Боловсрол, Соёл шинжлэх ухааны яамны Барилга захиалагчийн албаны хяналтын инженер, тендерийн үнэлгээний хорооны нарийн бичгийн даргын хувьд нийтийн албан тушаалтан бөгөөд "эрх мэдэл албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглах", "хахууль авах" гэмт хэргүүдийн, Ш.Э нь "Э" ХХК-ийн захирлын хувьд "хахууль өгөх", "хатгагч"-ийн субъектын шинжийг тус тус хангасан. - Шинжээчийн дүгнэлтүүд зөрүүтэй гэх асуудал нь прокуророос дахин шинжээч томилж, тусгай мэдлэгийн хүрээнд гаргасан дүгнэлт тул хуульд нийцсэн гэж үзсэн. - Хэргийг мөрдөн шалгах ажиллагаа хийлгүүлэхээр прокурорт буцаах эрх хэмжээ давж заалдах шатны шүүхэд хуулиар хязгаарлагдсан. - Анхан шатны шүүхийн ял оногдуулсан нь гэмт хэргийн нийгмийн аюулын шинж чанар, хэр хэмжээ, гэм буруугийн хэлбэрт тохирсон.