Тогтоол №3603·Эрүү · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Шүүгдэгч Г.Б, Д.Б, Э.Х нар нь БНХАУ-ын “Т” ХХК-ийн захирал Ш болон Монгол Улсын “Д” ТӨХК-ийн хооронд байгуулсан төмрийн баяжмал худалдах, худалдан авах гэрээний төлбөрт шилжүүлсэн 2 сая ам.долларын зарим хэсгийг авах зорилгоор хуурамч бичиг баримт үйлдэж, “Д” ТӨХК-ийг төөрөгдөлд оруулж 1,200,258.2 ам.долларыг залилсан. Мөн Г.Б нь хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр С.Б-ийн нэр төр, алдар хүндэд халдсан худал мэдээлэл тараасан.
- **Нэхэмжлэгч**: Хохирогч “Д” ТӨХК болон Ш /X/ нар нь гэмт хэргийн улмаас учирсан хохирлыг нэхэмжилж, давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр нь иргэний нэхэмжлэлийн асуудлыг буруу шийдвэрлэсэн, “Д” ТӨХК нь хохирогч биш гэж үзэж гомдол гаргасан. Хохирогч С.Б нь Г.Б-ийн нэр төр, алдар хүндэд халдсан үйлдлийг гэмт хэргийн шинжгүй гэж үзсэн шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгохыг хүссэн.
- **Хариуцагч**: Шүүгдэгч Г.Б, Д.Б, Ч.У, Э.Х нар нь залилан мэхлэх болон худал мэдээлэл тараасан хэрэгт холбогдсон. Г.Б болон түүний өмгөөлөгч нь залилах гэмт хэргийн хохирогч байхгүй, иргэний эрх зүйн харилцаа байсан тул хэргийг хэрэгсэхгүй болгож, цагаатгахыг хүссэн. Ч.У-ийн өмгөөлөгч цагдан хоригдсон хоногийг зөвтгүүлэхээр гомдол гаргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2023-09-29, **Дугаар**: 631
- **Шийдвэр**: Шүүгдэгч Ч.У, Э.Х нарыг гэмт хэргийн шинжгүй үндэслэлээр цагаатгаж, Г.Б-ийг Эрүүгийн хуулийн 13.14.1-д заасан хэргийг гэмт хэргийн шинжгүй үндэслэлээр хэрэгсэхгүй болгосон. Г.Б-ийг залилах гэмт хэргийг зохион байгуулсан, Д.Б-ыг гүйцэтгэсэн гэм буруутайд тооцож, Г.Б-д 40,000,000 төгрөг, Д.Б-д 35,000,000 төгрөгөөр торгох ял оногдуулж, цагдан хоригдсон хугацааг хасаж, тус тус 33,865,000 төгрөг, 32,510,000 төгрөгөөр торгох ял тогтоосон. Г.Б-ээс 671,702,200 төгрөг, Д.Б-аас 771,702,200 төгрөгийг гаргуулж “Д” ТӨХК-д олгож, “Д” ТӨХК-аас 1,543,406,400 төгрөг, 547,555.2 ам.долларыг гаргуулж иргэний нэхэмжлэгч Ш /X/-д олгосон.
- **Үндэслэл**: Эрүүгийн хуулийн 17.3.2.2 (залилах), Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 1.9.1, 3.1.1, 3.3.1 (Г.Б), 3.2.1 (Д.Б) зэрэг заалтууд.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2024-02-07, **Дугаар**: 185
- **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч Г.Б, Д.Б, тэдгээрийн өмгөөлөгчид, хохирогч С.Б, хохирогч “Д” ТӨХК-ийн өмгөөлөгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бус, үндэслэлгүй гэж үзсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолын 11 дэх заалтын “... 547,555.2 ам.долларыг тус тус ...” гэсэн хэсгийг хүчингүй болгож, "БНХАУ-ын Т хотын “Т” ХХК-ийн захирал БНХАУ-ын иргэн Ш /X/, “Д” ТӨХК-ийн хооронд байгуулагдсан гэрээний асуудлаа иргэний журмаар шийдвэрлүүлэх эрхтэй болохыг дурдсугай" гэсэн нэмэлт заалт оруулж, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн.
- **Үндэслэл**: Хохирогч, иргэний хариуцагч “Д” ТӨХК-ийн өмгөөлөгчийн гомдлоор иргэний нэхэмжлэлийг шийдвэрлэсэн хэсгийг өөрчилсөн.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2024-05-08, **Дугаар**: 210/МА2024/00515
- **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч Г.Б, түүний өмгөөлөгч нар, шүүгдэгч Ч.У-ын өмгөөлөгч, хохирогч С.Б, хохирогч “Д” ТӨХК-ийн өмгөөлөгч Э.Туул
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр нь хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий байх шаардлагыг хангаагүй, хууль хэрэглээний зөрүү үүссэн, хэргийн бодит байдалд нийцээгүй, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны ноцтой зөрчил гаргасан.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоол болон давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг тус тус хүчингүй болгож, хэргийг дахин хянан хэлэлцүүлэхээр буцаасан. Шүүгдэгч нарт урьд авсан таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үргэлжлүүлсэн.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Шүүхийн шийтгэх тогтоол, магадлал нь хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий байх хуулийн шаардлагыг хангаагүй.
- Хэргийн үйл баримт болон хууль хэрэглээний дүгнэлтэд ноцтойгоор нөлөөлөхуйц нөхцөл байдлыг хоёр шатны шүүх анхаарч үзэлгүй орхигдуулсан.
- Шүүгдэгч Г.Б, Д.Б нарын залилах гэмт хэрэгт хамтран оролцсон үйл баримт мөрдөн байцаалтаар хөдөлбөргүй нотлогдсон талаарх анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн дүгнэлт хэргийн бодит байдалд нийцсэн үндэслэл бүхий байна.
- Шүүх Э.Х-д холбогдох үйлдлийг гэмт хэргийн шинжгүй гэж цагаатгасан нь хэргийн бодит байдалд нийцээгүй, шүүх хэрэглэвэл зохих хуулийг хэрэглээгүй, хэрэглэх ёсгүй хуулийг хэрэглэсэн.
- Анхан болон давж заалдах шатны шүүх Эрүүгийн хуулийн 13.14 дүгээр зүйлийг жинхэнэ агуулгаас нь зөрүүтэй тайлбарлан хэрэглэсэн. Г.Б-ийн “...” нэвтрүүлэгт оролцож С.Б-ийн нэр төр, алдар хүндэд халдсан гэх үйл баримтыг хэт явцуу дүгнэж, “хохирогч С.Б рүү шууд чиглэсэн ярилцлага өгөөгүй” хэмээн гэмт хэргийн шинжгүй гэж дүгнэсэн нь хууль зүйн үндэслэлгүй.
- Залилан мэхэлж 1.2 сая ам.долларын хохирол учруулсан гэмт хэргийг зохион байгуулагч этгээдэд эд хөрөнгийн хохирол нөхөн төлөгдөөгүй байхад торгох ял оногдуулсан нь Эрүүгийн хуулийн шударга ёсны зарчимд харшилж байна.
- Гэмт хэргийн улмаас учирсан хохирлыг нөхөн төлүүлэхдээ гэмт хэрэг үйлдэж олсон хууль бус мөнгийг захиран зарцуулсан этгээдээс бус гэмт хэрэгт хамтран оролцсон бүх хүнээс хувь тэнцүү хуваан төлүүлэхээр шийдвэрлэсэн нь хэргийн бодит байдалд нийцээгүй, үндэслэл муутай.
- Хяналтын шатны шүүх нь анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэрээр тогтоогдоогүй, эсхүл үгүйсгэгдсэн нөхцөл байдлыг тогтоох, түүнийг нотлогдсон гэж үзэх, ямар нэг нотлох баримтыг нөгөөгөөс нь ач холбогдолтойд тооцох эрх хэмжээгүй тул хохирогчийг буруу тогтоосон, хохирлыг буруу тооцоолсон, гэмт хэрэг үйлдээгүй, гэм буруугүй гэсэн үндэслэлээр гаргасан гомдолд энэ удаа хууль зүйн дүгнэлт хийх боломжгүй.
ХуульTech