Тогтоол №3635·Эрүү · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Б.Э нь 2023 оны 07 сарын 24-ний өдөр "А" хүнсний дэлгүүрээс гар утас, 2023 оны 10 сарын 20-ны өдөр "Ц" захын хашаанаас мотоцикль, мөн Д.Ү-тэй бүлэглэн 2023 оны 10 сарын 24-ний өдөр автомашинаас обудтай дугуй, дугуйн торцов, дуран зэргийг тус тус хулгайлж, нийт 1.160.000 төгрөгийн хохирол учруулсан.
- **Нэхэмжлэгч**: Хохирогч Н.Н-д 400.000 төгрөг, Б.Н-д 75.000 төгрөг, Г.Г-д 20.000 төгрөг, Н.Б-д 25.000 төгрөг, Б.Б-д 25.000 төгрөгийг тус тус гаргуулах.
- **Хариуцагч**: Б.Э, Д.Ү нар нь хулгайн гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутай.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2024-03-28, **Дугаар**: 108
- **Шийдвэр**: Б.Э-ыг 1 жил, Д.Ү-ыг 6 сарын хорих ялаар шийтгэж, хохирлыг нөхөн төлүүлэхээр шийдвэрлэсэн.
- **Үндэслэл**: Эрүүгийн хуулийн 17.1.1, 6.9.1, 6.9.2, Иргэний хуулийн 497.1, 510.1.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2024-05-22, **Дугаар**: 37
- **Гомдлол гаргагч**: Прокурор Э.Гэрэлтуяа
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хүчингүй болгосон нь Эрүүгийн хуулийг зөрүүтэй хэрэглэсэн, мөн шүүхийн шийдвэр тодорхойгүй, өөр хэргийн мэдээлэл оруулсан.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хүчингүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Давж заалдах шатны шүүх Б.Э-ын урьд ял шийтгүүлж байсан байдлыг Эрүүгийн хуулийн 17.1.3.1-д заасан "байнга үйлдэж амьдралын эх үүсвэр болгосон" хүндрүүлэх шинжид хамааруулсан, мөн анхан шатны шүүхээр хэлэлцээгүй нөхцөл байдлыг шийдвэрийн үндэслэл болгосон.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2024-09-20, **Дугаар**: 210/МА2025/00515
- **Гомдлол гаргагч**: Прокурор Э.Гэрэлтуяа
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх Эрүүгийн хуулийг буруу хэрэглэсэн, шүүхийн шийдвэр тодорхойгүй байсан.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээсэн.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Давж заалдах шатны шүүх нь шүүгдэгч Б.Э-ын үйлдсэн гэмт хэргийн үйл баримтад хууль зүйн дүгнэлт хийхдээ зөвхөн гэмт хэргийн тоо, давтамж болон өмнөх ял шийтгэлийн байдалд тулгуурлан Эрүүгийн хуулийн 17.1.3.1-д заасан "байнга үйлдэж амьдралын эх үүсвэр болгосон" хүндрүүлэх шинжийг буруу хэрэглэсэн.
- Хулгайлах гэмт хэргийн "байнга үйлдэж амьдралын эх үүсвэр болгосон" шинжийг тогтоохдоо гэмт хэрэгт хандах сэтгэхүйн харьцаа, үйлдлийн арга, амьдралын замнал, зан үйлийн хэвшил, гэмт хэргийн улмаас олсон орлого нь амьжиргаагаа залгуулах гол эх сурвалж болсон эсэх, гэмт хэргийг харьцангуй удаан хугацаагаар, тогтвортой үйлдсэн хүчин зүйлсийг цогцоор нь үнэлэх ёстой.
- Шүүгдэгч Б.Э-ын гурван удаагийн хулгайн гэмт хэрэг нь харьцангуй удаан хугацаанд үргэлжилсэн гэж үзэхгүй бөгөөд учруулсан хохирлын хэмжээ, олсон орлогыг архи уух зэрэгт зарцуулсан байдал нь амьжиргааны эх үүсвэр болгосон гэж үзэх үндэслэлгүй.
- Давж заалдах шатны шүүх прокуророос яллаагүй, анхан шатны шүүхэд хэлэлцээгүй хэргийн үйл баримтыг шийдвэрийн үндэслэл болгосон нь Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 39.1.2-ыг зөрчсөн.
- Анхан шатны шүүх шүүгдэгч нарын үйлдлийг Эрүүгийн хуулийн 17.1.1-д зааснаар зүйлчилсэн нь үндэслэлтэй.
- Хяналтын шатны шүүх давж заалдах шатны шүүхийн магадлалд гарсан алдааг залруулж, анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээх нь зүйтэй гэж үзсэн.
- Прокурорт гардуулсан магадлалд өөр хэргийн холбогдолтой бичвэр оруулсан нь техникийн алдаа байсан ба хавтаст хэрэгт зөвтгөн хэвлэсэн байсан тул энэ үндэслэлээр магадлалыг хүчингүй болгох шаардлагагүй.
- Шүүгдэгч Д.Ү-ын хувьд өмнөх ялаас эдлээгүй үлдсэн хугацааг цагдан хоригдсон хоногт тооцсон нь буруу боловч, ялын хугацаа дууссан тул энэ хэсгийг өөрчлөх нь хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг сунжруулж, шүүгдэгчийн эрх зүйн байдлыг дордуулах нөхцөл байдал үүсгэх тул анхан шатны шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээсэн.