Тогтоол №1257·Эрүү · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Д.Т нь 2017 оны 04 дүгээр сарын 14-ний орой Чингэлтэй дүүргийн 11 дүгээр хорооны нутаг дэвсгэр 32-ын автобусны буудлын замд тээврийн хэрэгсэл жолоодож явахдаа Замын хөдөлгөөний дүрмийн 13.1 дэх хэсгийг зөрчсөний улмаас явган зорчигч С.М, Г.Б нарыг мөргөж, Г.Б-ийн амь насыг хохироож, С.М-ийн эрүүл мэндэд хүнд хохирол учруулсан.
- **Нэхэмжлэгч**: Д.Т нь явган хүний гарцтай зам дээр осол гаргаагүй, харин гарцгүй газар явган зорчигч нар мөргүүлсэн тул хэргийг анхан шатны шүүхэд буцаахыг хүссэн.
- **Хариуцагч**: Улсын ерөнхий прокурорын газрын ахлах прокурор Г.Гэрэлтуяа нь мөрдөн байцаалтын ажиллагаа хангалттай явагдсан, анхан шатны шүүх хэргийн үйл баримтад хууль зүйн үндэслэлтэй дүгнэлт хийсэн боловч Эрүүгийн хуулийг буруу хэрэглэсэн тул өөрчлөлт оруулахыг хүссэн.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2018-03-07, **Дугаар**: 180
- **Шийдвэр**: Д.Т-г гэм буруутайд тооцож, тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхийг 2 жилийн хугацаагаар хасаж, 3 жил хорих ял шийтгэж, нээлттэй хорих байгууллагад эдлүүлэхээр тогтоож, иргэний хариуцагч Авто терминал ХХК-иас хохирогч Б.Д-д 3,830,589 төгрөг, С.М-д 424,490 төгрөг олгохоор шийдвэрлэсэн.
- **Үндэслэл**: Эрүүгийн хуулийн 27.10.3, 5.6.4, Иргэний хуулийн 497.1, 508.1, 510.1.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2018-05-22, **Дугаар**: 493
- **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч Д.Т, түүний өмгөөлөгч Л.Энх-Амгалан, хохирогч, иргэний нэхэмжлэгч нарын итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Х.Б.
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр үндэслэлгүй, Эрүүгийн хуулийг буруу хэрэглэсэн.
- **Шийдвэр**: Шийтгэх тогтоолын тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтын “...бусдын амь насыг хохироосон...” гэснийг “...бусдын амь нас хохирсон...” гэж, 6 дахь заалтыг өөрчилж, бусад заалтуудыг хэвээр үлдээж, гомдлуудыг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 497.1, 499.1, 508.1.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2018-09-03, **Дугаар**: 201724000258
- **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч Д.Т, түүний өмгөөлөгч Л.Энх-Амгалан.
- **Гомдлолын шалтгаан**: Явган хүний гарцтай зам дээр осол гаргаагүй, нотлох баримтуудыг буруу үнэлсэн, хууль зөрчсөн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолын нэмэгдэл ялын хугацааг 3 жил болгож, ялыг хорих ялаа эдэлж дууссан үеэс эхлэн тоолохоор өөрчилж, бусад заалтыг хэвээр үлдээж, гомдлуудыг хэрэгсэхгүй болгосон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Анхан болон давж заалдах шатны шүүх нь Д.Т-ийн үйлдлийг Замын хөдөлгөөний дүрмийн 13.1 дэх хэсгийг зөрчсөн гэж дүгнэсэн нь хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй.
- Д.Т-ийн үйлдэл нь 2002 оны Эрүүгийн хуулийн 215.3-т заасан гэмт хэргийн шинжийг хангасан байна.
- Шүүхүүд 2015 оны Эрүүгийн хуулийн 1.9 дүгээр зүйлд заасан хууль буцаан хэрэглэх зарчмыг баримтлан, Д.Т-ийн үйлдлийг 2015 оны Эрүүгийн хуулийн 27.10.3-т зааснаар зүйлчилж гэм буруутайд тооцсон нь зөв.
- Гэвч 2015 оны Эрүүгийн хуулийн 27.10.3-т заасан нэмэгдэл ял болох тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхийг 3-5 жил хүртэл хугацаагаар хасах ёстой байхад анхан шатны шүүх 2 жилээр тогтоосон нь алдаатай тул 3 жил болгож, ялыг тоолж эхлэх хугацааг тогтоосон өөрчлөлт оруулах нь зүйтэй.
- Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 16.2-т заасан нотолбол зохих байдлуудыг хангалттай шалгаж тодруулсан, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд оролцогчийн эрхийг зөрчөөгүй.
- Шүүгдэгч, өмгөөлөгчийн "явган хүний гарцгүй газраар зам хөндлөн гарч байсан" гэх гомдлыг нотлох баримтаар тогтоогдоогүй тул хүлээн авах хууль зүйн үндэслэлгүй.