Тогтоол №10045

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Н.Цогтгэрэл, Б.Сайннямбуу, Х.Мөнхсайхан нар нь бүлэглэн хохирогч А.Түвшинхүү, Э.Замбалдорж, Д.Дашням нарыг үл ялих зүйлээр шалтаглан зодож, олон нийтийн амгалан тайван байдлыг алдагдуулсан. Б.Сайннямбуу нь А.Түвшинхүүгийн биед хөнгөн гэмтэл учруулсан. - **Нэхэмжлэгч**: Чингэлтэй дүүргийн Прокурорын газар, Б.Сайннямбууг Эрүүгийн хуулийн 181.2.1, 181.2.5, Н.Цогтгэрэл, Х.Мөнхсайхан нарыг Эрүүгийн хуулийн 181.2.5-д зааснаар яллах. - **Хариуцагч**: Н.Цогтгэрэл нь хэргийн зүйлчлэл болон ялыг эс зөвшөөрч, өөрийгөө гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлэх зорилготой байсан гэж мэдүүлсэн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2017-05-11, **Дугаар**: 174 - **Шийдвэр**: Н.Цогтгэрэл, Б.Сайннямбуу, Х.Мөнхсайхан нарыг бүлэглэн танхайрсан гэм буруутайд тооцож, Б.Сайннямбууд 3 жил 6 сар, Н.Цогтгэрэлд 3 жил 3 сар, Х.Мөнхсайханд 3 жил 5 сарын хорих ял оногдуулсан. - **Үндэслэл**: Эрүүгийн хуулийн 181.2.1, 181.2.5. Шүүгдэгчдийн гэм буруу нь хохирогчдын мэдүүлэг, шүүх эмнэлгийн дүгнэлт, хяналтын камерын бичлэг зэрэг нотлох баримтуудаар тогтоогдсон. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2017-06-27, **Дугаар**: 201625032183 - **Гомдлол гаргагч**: Ялтан Н.Цогтгэрэл - **Гомдлолын шалтгаан**: Хэргийн зүйлчлэл болон оногдуулсан ялыг хүлээн зөвшөөрөхгүй, үйлдэл нь гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлэх зорилготой байсан. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолд өөрчлөлт оруулж, ялтан Н.Цогтгэрэлийн давж заалдах гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - 2017 оны 7 дугаар сарын 1-нээс хүчин төгөлдөр үйлчилж эхэлсэн 2015 оны шинэчилсэн Эрүүгийн хуулийн Ерөнхий ангийн 1.9 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар "гэмт хэрэг үйлдсэн этгээдийн эрх зүйн байдлыг дээрдүүлсэн хуулийг буцаан хэрэглэнэ" гэсэн зарчим хэрэгжсэн. - 2002 оны Эрүүгийн хуульд заасан "танхайрах гэмт хэрэг", "догшин авирлаж" гэсэн ойлголтууд шинэ хуульд байхгүй болсон тул шүүгдэгч Б.Сайннямбуугийн үйлдлийг шинэ Эрүүгийн хуулийн 20.16.1-д заасан "Нийгмийн хэв журмыг бүлэглэн зөрчиж, бусдад хүч хэрэглэн, олон нийтийн амгалан тайван байдлыг алдагдуулсан" гэмт хэрэгт, Н.Цогтгэрэл, Х.Мөнхсайхан нарын үйлдлийг "Нийгмийн хэв журмыг бүлэглэн зөрчиж, олон нийтийн амгалан тайван байдлыг алдагдуулсан" гэмт хэрэгт тус тус зүйлчилсэн. - Б.Сайннямбууд 2 жил 2 сар 13 хоногийн, Н.Цогтгэрэлд 1 жил 7 сар 14 хоногийн хорих ял оногдуулж, Х.Мөнхсайханд хорих ял оногдуулахгүйгээр 1 жилийн хугацаагаар тэнссэн. - Н.Цогтгэрэл, Б.Сайннямбуу нарын хорих ялыг нээлттэй хорих байгууллагад эдлүүлэхээр өөрчилсөн. - Н.Цогтгэрэлийн цагдан хоригдсон 7 хоногийг ял эдэлсэн хугацаанд нь оруулан тооцсон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Хэд хэдэн хэлтэстэй холбоотой эрүүгийн хэргийн давж заалдах гомдлыг хянан хэлэлцсэн. АНХАН ШАТ: Шүүгдэгчдийг хулгайлах, хүний эрүүл мэндэд хохирол учруулах гэмт хэрэгт буруутайд тооцож, ял оногдуулсан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Шүүгдэгч нарын гаргасан давж заалдах гомдлыг хүлээн авч, анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолд зарим өөрчлөлт оруулж, бусад гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүгдэгч нар нь бүлэглэн, олон удаагийн үйлдлээр бусдын эд хөрөнгийг хулгайлж, нэг шүүгдэгч нь хүний эрүүл мэндэд хохирол учруулсан үйлдлүүдийг анхан шатны шүүх зөв тогтоосон. Гэвч шүүхэд хэргийг шийдвэрлэх явцад Эрүүгийн хууль болон Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг хэрэглэхдээ зарим алдаа гаргасныг давж заалдах шатны шүүх олж тогтоож, хэргийн болон шүүгдэгчийн хувийн байдлыг харгалзан зарим ял шийтгэлийг өөрчлөн, зарим алдааг залруулсан.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Б.Б, Э.У, Ө.А нар нь бүлэглэн, согтуугаар Б.М-ын биед эрүүний хугарал, шүдний гэмтэл зэрэг хүндэвтэр хохирол санаатай учруулсан. - **Нэхэмжлэгч**: Хохирогч Б.М болон түүний өмгөөлөгч. Шүүгдэгч нарын үйлдлийг Эрүүгийн хуулийн 20.16 дугаар зүйлд заасан “Олон нийтийн амгалан тайван байдал алдагдуулах” гэмт хэрэгт давхар зүйлчлэх үндэслэлтэй, оноосон ял хэт хөнгөн, учирсан хохирлын тодорхой хэсгийг шийдвэрлээгүй орхисон гэж гомдол гаргасан. - **Хариуцагч**: Шүүгдэгч Б.Б, Э.У, Ө.А. Хохирогчийн өмгөөлөгчийн гомдлыг хэрэгсэхгүй болгож, магадлалыг хэвээр үлдээхийг хүссэн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-08-26, **Дугаар**: 769 - **Шийдвэр**: Шүүгдэгч Б.Б, Э.У, Ө.А нарыг хүний эрүүл мэндэд хүндэвтэр хохирол санаатай учруулсан гэмт хэрэгт гэм буруутайд тооцож, Эрүүгийн хуулийн 11.4.2.1-д зааснаар Б.Б-ыг 3,000,000 төгрөгөөр, Э.У-ыг 2,700,000 төгрөгөөр торгож, Ө.А-д 1 жилийн хорих ял оногдуулсан. - **Үндэслэл**: Эрүүгийн хуулийн 11.4.2.1, 5.3.4, 7.6.1-д заасныг үндэслэн гэмт хэргийн бүрэлдэхүүн, нөхцөл байдлыг тогтоож, ял шийтгэл оногдуулсан. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2020-11-10, **Дугаар**: 1421 - **Гомдлол гаргагч**: Хохирогч Б.М-ын өмгөөлөгч Ө.Сайнбаяр - **Гомдлолын шалтгаан**: Шийтгэх тогтоолд Эрүүгийн хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн, Ө.А-д оногдуулсан хорих ялыг өөрчилж торгох ял болгосон нь үндэслэлгүй. - **Шийдвэр**: Шийтгэх тогтоолын зарим заалтад өөрчлөлт оруулж, Ө.А-д 2,700,000 төгрөгөөр торгох ял шийтгэж, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн. - **Үндэслэл**: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолд ял оногдуулахдаа зарим алдааг залруулсан боловч хохирогчийн гомдлыг бүхэлд нь хангаагүй. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2021-02-16, **Дугаар**: 210/МА2021/00147 - **Гомдлол гаргагч**: Хохирогч Б.М, түүний өмгөөлөгч Ө.Сайнбаяр - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх Эрүүгийн хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг ноцтой зөрчсөн, гэмт хэргийг давхар зүйлчлээгүй, оноосон ял хөнгөн, иргэний нэхэмжлэлийг бүрэн шийдвэрлээгүй. - **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийтгэх тогтоол, магадлалыг хэвээр үлдээж, хохирогч болон түүний өмгөөлөгчийн гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 34.14.1, 39.1.2-т зааснаар шүүх прокурорын яллах дүгнэлтэд заасан хэргийн хүрээнд хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаа явуулдаг. Прокурорын яллах дүгнэлтэд Эрүүгийн хуулийн 11.4.2.1-д заасан гэмт хэрэгт ялласан тул шүүх уг зүйлчлэлийн хүрээнд хэргийг хэлэлцсэн нь хуульд нийцсэн. - Хоёр шатны шүүх хэрэгт цугларсан нотлох баримтад тулгуурлан шүүгдэгч нарыг бүлэглэн, согтуугаар хохирогчийн эрүүл мэндэд хүндэвтэр хохирол учруулсан үйл баримтыг тогтоож, прокурорын зүйлчлэлийг үндэслэлтэй гэж дүгнэсэн. - Хяналтын шатны шүүх нь Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40.5.1-д зааснаар анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэрээр тогтоогдоогүй нөхцөл байдлыг тогтоох эрхгүй тул хэргийн зүйлчлэлтэй холбоотой гомдлыг хангах боломжгүй. - Иргэний нэхэмжлэлийн тухайд, шүүгдэгч нар 1,050,000 төгрөгийн хохирлыг нөхөн төлсөн, нотлох баримтаар тогтоогдсон 332,960 төгрөгийн хохирлыг нөхөн төлүүлэхээр шийдвэрлэсэн нь үндэслэлтэй. - Цаашид гарах эмчилгээний зардалд нэхэмжилсэн 12,685,460 төгрөгийн хувьд "Төгс-Ялгуун" эмнэлгийн тодорхойлолтоос өөр нотлох баримт гаргаж өгөөгүй тул шүүх уг нэхэмжлэлийг хэлэлцэхгүй орхиж, нотлох баримтаа бүрдүүлэн Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.4.2-т заасан журмаар иргэний нэхэмжлэл гаргах эрхтэй болохыг дурдсан нь хуульд нийцсэн. - Иймд хохирогч болон түүний өмгөөлөгчийн гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Гэмт хэрэг үйлдсэн шүүгдэгч нар нь бүлэглэн дээрэм хийсэн, бие махбодийн халдашгүй байдлыг зөрчсөн, гэр бүлийн хүчирхийлэл үйлдсэн, эд хөрөнгийг устгасан гэмт хэргүүдэд холбогдсон. АНХАН ШАТ: Шүүгдэгч нарыг Эрүүгийн хуулийн холбогдох зүйл хэсгүүдээр гэм буруутайд тооцож, ял шийтгэл оногдуулсан. Зарим хэргийг гэмт хэргийн шинжгүй гэх үндэслэлээр хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг эс зөвшөөрч шүүгдэгч, өмгөөлөгч нар нь давж заалдах гомдол гаргасан. Шүүх хэргийг хянан хэлэлцээд, шүүгдэгч нарыг гэм буруутайд тооцож, ял шийтгэлийг хэсэгчлэн хөнгөрүүлэн, өөрчилж шийдвэрлэсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүгдэгч нар нь бие махбодийн халдашгүй байдлыг зөрчсөн, дээрэм хийсэн, гэр бүлийн хүчирхийлэл үйлдсэн, эд хөрөнгө устгасан гэмт хэргүүдийг үйлдсэн нь нотлогдсон. Гэмт хэргийн зүйлчлэл, ял оногдуулахад хууль хэрэглээний алдаа гарсан гэж үзсэн хэсгүүдэд өөрчлөлт оруулж, бусад гомдлуудыг хэрэгсэхгүй болгосон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Бүлэглэн хүч хэрэглэж, эд хөрөнгө дээрэмдсэн болон хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол учруулсан хэрэг. АНХАН ШАТ: Шүүгдэгчдийг бүлэглэн дээрэм хийсэн, хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол учруулсан гэм буруутайд тооцож, хорих ял оногдуулсан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Шүүгдэгчид болон тэдний өмгөөлөгчид ялыг хөнгөрүүлэхийг хүссэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх ял хөнгөрүүлэх үндэслэлтэй гэж үзэж, анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолд өөрчлөлт оруулсан. Гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрсөн, хохирлоо нөхөн төлсөн, хувийн болон ар гэрийн байдлыг харгалзан үзэж ялын хугацааг багасгасан.