Тогтоол №3030·Эрүү · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Т.Б нь 2020 оны 04 дүгээр сарын 19-ний шөнө найз Б.А-ыг хүнд зэргийн согтолттой, биеэ хамгаалж чадахгүй байхад нь хүзүүний зүүн талын дунд хэсэгт гүрээний зүүн тараагуур судсыг шилээр хатгаж алсан.
- **Нэхэмжлэгч**: Хохирогчийн хууль ёсны төлөөлөгч Б.З нь 5,162,120 төгрөгийн хохирол нэхэмжилсэн.
- **Хариуцагч**: Т.Б нь Б.А-ыг алсан гэмт хэрэгт холбогдсон.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2021-05-13, **Дугаар**: 288
- **Шийдвэр**: Т.Б-ыг Эрүүгийн хуулийн 10.1 дүгээр зүйлийн 2.7-д зааснаар гэм буруутайд тооцож, 14 жил хорих ял оногдуулж, 5,162,120 төгрөг гаргуулж хохирогчид олгохоор шийдвэрлэсэн.
- **Үндэслэл**: Хохирогчийг биеэ хамгаалж чадахгүй болохыг мэдсээр байж алсан.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2021-07-22, **Дугаар**: 691
- **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч Т.Б-, өмгөөлөгч Л.Данзанноров, П.Итгэл
- **Гомдлолын шалтгаан**: Шийтгэх тогтоолыг өөрчлөх, зүйлчлэлийг хөнгөрүүлэх.
- **Шийдвэр**: Шийтгэх тогтоолын хоригдсон хугацааг ялд оруулан тооцох хэсгийг өөрчилж, бусад заалтыг хэвээр үлдээж, гомдлуудыг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Хохирогч хүнд зэргийн согтолттой, биеэ хамгаалж чадахгүй байгааг Т.Б ухамсарлаж мэдсэн.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2021-09-22, **Дугаар**: 288/691
- **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгчийн өмгөөлөгч Л.Данзанноров, П.Итгэл
- **Гомдлолын шалтгаан**: Эрүүгийн хуулийг буруу хэрэглэсэн, хүндрүүлэх бүрэлдэхүүнийг буруу зүйлчилсэн, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг ноцтой зөрчсөн.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийтгэх тогтоол, магадлалд өөрчлөлт оруулж, Т.Б-ын хэргийг Эрүүгийн хуулийн 10.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар зүйлчилж, 11 жил хорих ял оногдуулсан.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Шүүгдэгчийн өмгөөлөгч Л.Данзанноровын гомдол болон прокурор Б.Ууганбаатарын хууль зүйн дүгнэлтийг хангасан.
- "Хохирогчийг биеэ хамгаалж чадахгүй байгааг мэдсээр байж алсан" гэх хүндрүүлэх шинж нь өвчтэй, өндөр настай, бага насны хүүхдүүд, эсхүл сэтгэцийн хямралтай хүмүүст хамаарах бөгөөд согтууруулах ундаа хэрэглэсэн хүнийг шууд хамааруулж болохгүй.
- Согтуурал нь хохирогчийг өөрийнхөө үйл хөдлөлийг хянах, ямар нэгэн үйлдэлд хариу үзүүлэх огт боломжгүйд хүргэсэн, өөрөөр хэлбэл, биеэ хамгаалах ямар ч чадваргүй нөхцөл байдалд хүргэсэн байх ёстой.
- Хэргийн үйл баримтаар хохирогч, шүүгдэгч нар хэвийн харилцаж, болж буй үйл явдлыг ухамсарлах хэмжээнд байсан тул хохирогч биеэ хамгаалах чадваргүй байсан гэх объектив шинж нотлогдохгүй.
- Шүүгдэгч хохирогчийг биеэ хамгаалах чадваргүй болсныг баттай ухамсарлаж мэдсэн, эсхүл энэ байдлыг нь зориудаар ашигласан гэх субъектив шинж мөн адил үгүйсгэгдсэн.
- Хоёр шатны шүүх амь хохирогчийн согтолтын зэргийг тодорхойлсон шинжээчийн дүгнэлтийг хохирогчийг биеэ хамгаалах чадваргүйг хөдөлбөргүй нотолсон баримт хэмээн үзэж хэргийн зүйлчлэлийг тогтоосон нь Эрүүгийн хуулийг буруу тайлбарлан хэрэглэсэн.
- Улсын Дээд шүүхийн 2009 оны 05 дугаар сарын 22-ны өдрийн №14 тогтоолоор гаргасан албан ёсны тайлбарт нийцээгүй.
- Эрүүгийн хуулийн хууль ёсны болон шударга ёсны зарчмын шаардлагад нийцүүлэн ялыг хөнгөрүүлсэн.
- Өмгөөлөгч П.Итгэлийн "...Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.1 дүгээр зүйлийн 2.5-д зааснаар хэргийн зүйлчлэлийг зөвтгөн өөрчилж өгнө үү" гэсэн гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон.