Увс аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Эрүүгийн хэрэг/ийн Шийтгэх тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Шүүгдэгч М.М- нь Хилийн цэргийн ангийн малын суурийн ахлагчаар ажиллахдаа албан тушаалын байдлаа ашиглан хугацаат цэргийн алба хаагч Б.С-г байнга зодож, айлган сүрдүүлсний улмаас амиа хорлох нөхцөл байдалд хүргэсэн, мөн бусад цэргүүдтэй цэргийн дүрмийн бус харьцаагаар харьцан зодож хүч хэрэглэсэн, мөн хэрэгт яллагдагчаар татагдсан байхдаа хохирогч, гэрч нарыг худал мэдүүлэг өгүүлэхээр ятгасан.
• Нэхэмжлэгч: Б.Б- (Б.С-гийн хууль ёсны төлөөлөгч) оршуулгын болон хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардалд 8,630,092 төгрөг, сэтгэл санааны хохиролд 100,000,000 төгрөгийг М.М-аас нэхэмжилсэн. Хохирогч П.Ч- сэтгэл санааны хохиролд 8,000,000 төгрөг нэхэмжилсэн.
• Хариуцагч: Хил хамгаалах ерөнхий газар нь Б.С-г албан үүргээ гүйцэтгэж байгаад амь насаа алдсан гэж үзэн 5 жилийн цалинтай тэнцэх хэмжээний тэтгэмж 62,981,160 төгрөгийг ар гэрт нь олгосон.

📌 НОТЛОХ БАРИМТУУД

• Шүүгдэгч М.М- нь Хилийн цэргийн ангийн малын суурийн ахлагч байхдаа байлдагч Б.С-г адуу хайж ирэхэд унтсан, хурга үхүүлсэн, малын сууринаас буухыг хүссэн зэрэг шалтгаанаар нүүр, биеийн хэсэгт нь цохиж, өшиглөж, цагаан өнгийн хуванцар утсаар ороолгож, хамар хэсгээс нь цус гаргасан зэрэг үйлдлүүд нь хохирогч Б.Б-, П.Ч-, Л.Б- нарын мэдүүлгээр тогтоогдсон.
• Б.С- нь 2022 оны 9 дүгээр сарын 28-ны өдөр үхэр чононд хазуулсан талаар М.М-ээс сонссоны дараа үхэрт явж, тэр өдрийн 21 цагийн орчимд өөрийгөө боомилж амиа хорлосон.
• М.М- нь эрүүгийн хэрэгт яллагдагчаар татагдсан байхдаа хохирогч Л.Б-, Б.Б-, П.Ч-, гэрч Б.Ж- нарыг 2023 оны 1 дүгээр сарын 05-06-ны үед мэдүүлгээ өөрчлөхийг ятгаж, 1 дүгээр сарын 31-нд худал мэдүүлэг өгүүлэхээр хүсэлт бичүүлж авсан нь хохирогч, гэрч нарын мэдүүлгээр тогтоогдсон.
• Шүүхийн шинжилгээний албаны дүгнэлтээр Б.С-гийн биед гэмтэл тогтоогдоогүй, харин хүзүүнд дүүжлэлтийн ором үүссэн нь үхлийн шалтгаанд нөлөөлсөн, согтууруулах ундаа хэрэглээгүй, нас барах үедээ эрүүл байсан.

🏛️ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР

• Өдөр: 2023-04-20, Дугаар: 210/МА2023/00108
• Шүүгдэгч М.М-г Эрүүгийн хуулийн 10.4.1, 28.3.1, 21.5.1-д заасан гэмт хэргүүдийг үйлдсэн гэм буруутайд тооцсон.
• Эрүүгийн хуулийн 10.4.1-д зааснаар 4 жил хорих ял, 28.3.1-д зааснаар 1 жил хорих ял, 21.5.1-д зааснаар 1 жил зорчих эрх хязгаарлах ял тус тус шийтгэсэн.
• Эрүүгийн хуулийн 6.8.1, 6.8.2-т зааснаар 10.4.1, 28.3.1-д заасан хорих ялуудыг нэгтгэн нийт 5 жил хорих ял тогтоож, нээлттэй хорих байгууллагад эдлүүлэхээр болсон.
• Эрүүгийн хуулийн 21.5.1-д заасан 1 жил зорчих эрх хязгаарлах ялыг хорих ялаас тусад нь эдлүүлэхээр тогтоож, ялтан М.М-т Хэнтий аймгийн Баян-Овоо сумын нутаг дэвсгэрээс гарахыг хориглох хязгаарлалт тогтоосон.
• Иргэний хариуцагч Хил хамгаалах ерөнхий газраас 7,100,845 төгрөг гаргуулж хохирогчийн хууль ёсны төлөөлөгч Б.Б-од олгосон.
• Б.Б-ын 101,530,075 төгрөгийн, П.Ч-ын 8,000,000 төгрөгийн нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• М.М- нь албан тушаал, цолны эрэмбээрээ Б.С-гийн дарга, захирагч байсан тул түүнийг албан тушаалын байдлын улмаас эрхшээлдээ байсан гэж үзсэн.
• М.М- нь Б.С-г байнга зодож, айлган сүрдүүлсэн үйлдлүүд нь сэтгэл зүйн шаналал үүсгэж, улмаар хариуцаж байсан үхэр нь чононд хазуулсан нөхцөл байдлыг хараад дахин зодуулахаас айсандаа амиа хорлоход хүргэсэн гэм буруугийн холимог хэлбэрээр үйлдэгдсэн гэж дүгнэсэн.
• М.М-ын Б.С-, Б.Б-, П.Ч-, Л.Б- нарыг зодсон үйлдлүүд нь цэргийн дүрмийг илт зөрчсөн, дүрмийн бус үйлдэл тул Эрүүгийн хуулийн 28.3.1-д заасан гэмт хэргийн бүрэлдэхүүнийг хангасан.
• М.М- нь яллагдагчаар татагдсан хэрэгт өөрийгөө холбогдолгүй болгох зорилгоор хохирогч, гэрч нарыг худал мэдүүлэг өгүүлэхээр ятгасан нь Эрүүгийн хуулийн 21.5.1-д заасан гэмт хэргийн шинжийг хангасан.
• Хохирогчийн хууль ёсны төлөөлөгч Б.Б-ын оршуулгын зан үйл болон хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардалд 7,100,845 төгрөг зарцуулсан нь нотлох баримтаар тогтоогдсон тул Хил хамгаалах ерөнхий газраас гаргуулсан.
• Сэтгэл санааны хохирлыг үнэлэх арга хэлбэрийг хуулиар тодорхойлж зохицуулаагүй тул сэтгэл санааны хохирлын нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон.
• М.М-ын гэмт хэргийг албан тушаалын хувьд эрхшээлтэй байгаа байлдагч нарын эсрэг үйлдсэн нь Эрүүгийн хуулийн 6.6.1.6-д заасан эрүүгийн хариуцлагыг хүндрүүлэх нөхцөл байдалд тооцсон.